A normativa estándar volve ao programa A Revista
(Información de Alfonso Pato en El País, 25/03/2012)
Ata hai dous fins de semana, o espectador de TVG que conectase a canle un sábado ou domingo ao mediodía sorprenderíase ao escoitar unha forma de falar inédita na cadea. A presentadora da Revista do fin de semana, Lorena Pose, dirixíase ao público falando con gheada, dicindo “jracias” ou “ata lojo”, o cal resultaba chocante para un espectador habituado a unha normativa estándar nos 25 anos de historia da canle. Pero o atrevimento inusual da presentadora chegou ao seu fin o pasado fin de semana: Lorena Pose pasou a falar de novo no galego normativo estándar.
"Desde a dirección de informativos pedíronme que deixase de usar a gheada porque moita xente non se identificaba con esa variante e comentáronme que podía ser molesto”, explica a xornalista. Desde a dirección de informativos explican que “a TVG ten que escoller para os seus informativos unha expresión estándar que non dependa da elección persoal dun informador cunha ou outra realización fonética”.
“É certo que chegaron opinións para ben e para mal e aí é onde se abriu o debate”, informa Lorena Pose. “O estilo débeno marcar liñas lingüísticas e corporativas en relación á imaxe da cadea. Está en xogo a credibilidade e aí a lingua é un aspecto máis”, afirma Paulino Novo, coordinador de lingüistas da CRTVG, que normalmente seguen as pautas da Real Academia Galega (RAG). “Non hai normas escritas sobre si recoméndase unha opción ou outra e ás veces imos creando e investigando nós, por iso paréceme moi interesante que exista esta discusión”, engade.
A RAG admite a gheada como oficial, “pero só na súa forma aspirada”, recorda Carlos Callón, da Mesa pola Normalización. “Para min o lóxico é que se utilice o estándar para ámbitos formais como os medios, escolas ou institucións, e a gheada úsese noutro tipo de programas informales” indica. A exitosa serie
Mareas Vivas, a finais dos noventa, foi o precedente.
“A gheada está aceptada e non é menos lexítima nin menos pura. Non existe ningunha razón para desterrarla do discurso público, por que non se vai a usar si a maioría da xente úsaa?”, cuestiona o lingüista e académico Xosé Luís Regueira. “Hai outro problema de fondo, que é o prexuizo social sobre a
gheada como algo vulgar ou bruto e a mensaxe é que para falar ben tes que desprenderche dela”, denuncia Regueira, que sinala os informativos como “o sitio máis duro para entrar”.
Este fin de semana emítese de novo
A Revista e volverá presentar Lorena Pose, agora na normativa estándar. De calquera forma, no arquivo da web de TVG aínda se poden visionar os programas anteriores, e coa que era despedida habitual da presentadora de Ponteceso: “Jracias por vernos”. A
gheada quedou pechada no arquivo, pero o seu debate segue aberto.
Valoración da gheada no programa da TVG Ben falado
Trasmitirlle ao espectador a emoción das palabras, o seu lado entretido e curioso e os aspectos máis divertidos da lingua, ese é o obxetivo de Cazador de palabras, o docushow divulgativo que a TVG emitirá semanalmente cada xoves. Este novo programa de entretemento lingüístico, presentado por Matías Tarrío, é un espazo familiar que intenta demostrar que a lingua pode ser empregada en todas as circunstancias e para falar de calquera cousa, seria ou divertida, social ou familiar, científica ou popular.
A Axencia Audiovisual Galega habilitou na súa web un espazo onde se fan ligazóns ós vídeos en galego pendurados na Rede: Teu Tubo Aínda que non é o que todos os galegos están a esperar, un «youtube» galego, a nova sección da Mediateca permite poder visualizar parte dos mellores vídeos gravados na lingua de Rosalía sen a necesidade de ter que mergullarse por unha infinidade de webs.